FacebookLogo

·1119 წელი - გათამაშდა  პირველი პარტია მიმოწერით ინგლისის მეფე ჰენრიხ I -სა დასაფრანგეთის მეფე ლიუდოვიკ VI -ს შორის. 

  • 1173 წელი - ფრანგულ მონუსკრიპტში პირველად იქნა გამოყენებული ალგებრული საჭადრაკო ნოტაცია.
  • 1471 წელი - პირველი ნაშრომი, რომელიც მთლიანად მიეძღვნა იმ დროინდელ ჭადრაკს -  გეტინგენის ხელნაწერი.
  • 1475 წელი - პირველად მოიხსენიეს საჭადრაკო ფიგურა "დამა"-დ,  ესპანეთის დედოფლის იზაბელას საპატივსაცემოდ, მანამდე არსებობდა გადაადგილებაში  შეზღუდული ფიგურა "ферзь".
  • 1490 წელი - პირველად გამოყენებულ იქნა "გავლაზე აყვანა".
  • 1495 წელი - ვალენსიაში გამოქვეყნდა  ფრანსესკა ვისენტის (es:Francesc Vicent) წიგნი "Llibre dels jochs partits dels schachs".
  • 1497 წელი - ლუსენას წიგნი - პირველი ევროპული ნაშრომი საჭადრაკო დებიუტებზე.
  • 1512 წელი - პირველი საჭადრაკო წიგნი იტალიაში, რომელიც გამოსცა დომიანომ.
  • 1550 წელი -იტალიაში დაარსდა პირველი საჭადრაკო კლუბი.
  • 1561 წელი - ესპანელმა მოჭადრაკე  რუი ლოპეს დე სეგურამ პირველად შემოიტანა ტერმინი გამბიტი.
  • 1575 წელი - პირველი საჭადრაკო ტურნირი, რომელიც გაიმართა მეფის კარზე მადრიდში.
  • 1744 წელი - პირველი სეანსი ორი მოთამაშის წინააღმდეგ  დაფაზე დაუხედავად (ფილიდორი პარიზში).
  • 1763 წელი - საჭადრაკო მუზა  კაისა-ს გამოჩენა უილიამ ჯონსის პოემაში.
  • 1769 წელი - პირველი საჭადრაკო  "ავტომატი" -  თურქი კემპელენი.
  • 1779 წელი - პირველი საჭადრაკო სტატია ამერიკაში: ბენჟამინ ფრანკლინი, "ჭადრაკის მორალური ფასეულობები".
  • 1791 წელი - რუსეთში გამოიცა პირველი საჭადრაკო წიგნი.
  • 1795 წელი - პირველი სისტემატური ტრაქტატი ჭადრაკში გერმანულ ენაზე. ავტორი - ალგაერი.
  • 1836 წელი - პირველი საჭადრაკო ჟურნალი La Palamede, რომელიც გამოსცა ლაბურდონემ  პარიზში.
  • 1840 წელი - პირველი საჭადრაკო ჟურნალი ინგლისურ ენაზე  - Chess Player’s Chronicle.
  • 1846 წელი -  ლუდვიგ ბლედოვის  პირველი საჭადრაკო ჟურნალი გერმანულ ენაზე Deutsche Schachzeitung.
  • 1851 წელი - პირველი საერთაშორისო საჭადრაკო ტურნირი ლონდონში
  • 1857  წელი - პირველი სადემონსრაციო ჭადრაკი ლევენტალის დიზაინით.
  • 1857 წელი - პირველი ეროვნული საჭადრაკო ტურნირი ნიუ-იორკში (აშშ), რომელიც დასრულდა პოლ მორფის გამარჯვებით.
  • 1861 წელი - პირველი  საჭადრაკო კონგრესი ამერიკაში                                        (ნიუ-იორკი, 6 ოქტომბერი).
  • 1866 წელი - ბრიტანეთის პირველი ოფიციალური  ჩემპიონატი  ს.  დე ვერ-ის  გამარჯვებით დასრულდა.
  • 1867 წელი - პარიზის ტურნირში პირველად გამოყენებულ იქნა საჭადრაკოსაათი (4 ივნისი).
  • 1873 წელი -ვენაში პირველად გამოცადეს "ტაი ბრეიკები" სისტემა                        (12 მონაწილე თამაშობდა წრიული სისტემით 3 პარტიან მატჩებს; 2:0 შედეგის შემთხვევაში მატჩი წყდებოდა).
  • 1876 წელი - რუსეთის პირველი საჭადრაკო ჟურნალი იყო ჩიგორინის «Шахматный листок» .
  • 1876 წელი -პირველად გადაეცა პრიზი "ლამაზი პარტიისთვის" (ვერცხლის თასი)  - გ. ბერდს  ჯ. მეზონის გამანადგურებელი დამარცხებისთვის.
  • 1878 წელი - გათამაშდა პირველი საჭადრაკო პარტია ტელეფონით.
  • 1880 წელი - " გავლაზე აყვანის" წესი აღიარა ყველა ქვეყანამ.
  • 1881 წელი - დაიწყო British Chess Magazine -ის გამოცემა.
  • 1881 წელი -პირველი საერთაშორისო მატჩი ტელეფონით ლივერპულს და კალკუტას შორის.
  • 1883 წელი - პირველად იქნა გამოყენებული ორციფერბლატიანი საჭადრაკო საათი (ლონდონი, 26 აპრილი).
  • 1885 წელი - ბრიტანეთის საჭადრაკო ასოციაციის პირველი კონგრესი                  (15 ივნისი).
  • 1886 წელი -პირველი ოფიციალური მატჩი ჭადრაკში  მსიფლიო ჩემპიონის ტიტულის მოსაპოვებლად სტეინიცისა და ცუკერტორტის შორის.
  • 1888 წელი - პირველი საჭადრაკო ტურნირი მიმოწერით.
  • 1889 წელი - პირველად გადაეცა პრიზი საუკეთესო პარტიისთვის                      ისიდორ  გუნსბერგს,  ჯ. მეზონის დამარცხებისთვის.
  • 1895 წელი - ციურიხში, პირველად გაიმართა ტურნირი შვეიცარული სისტემით.
  • 1896 წელი - პირველი მატჩი ტრანსატლანტიკური კაბელით ლონდონსა და ნიუ-იორკს შორის (13 მარტი-14 მარტი).
  • 1897 წელი - პირველი საერთაშორისო ქალთა ტურნირი ლონდონში, რომელშიც გაიმარჯვა მარი რუდჟმა.
  • 1905 წელი - ოსტენდის ტურნირში პირველად გამოყენებულ იქნა წოდება "დიდოსტატი".
  • 1925 წელი - მოსკოვში გადაიღეს პირველი ფილმი ჭადრაკზე - "საწადრაკო ციებ-ცხელება" («Шахматная горячка»).
  • 1927 წელი -პირველად გამოიყენეს ალგებრული ფიგურული ნოტაცია ჟურნალში L’Echiquier (ბელგია)
  • 1936  წელი - აშშ -სპირველ  ოფიციალურ  ჩემპიონატში გაიმარჯვა სამუელ რეშევსკიმ.
  • 1937  წელი - პირველი ბალეტი საჭადრაკო თემაზე -არტურ ბლისსის  "ქიში და შამათი" ( «Шах и мат») .
  • 1947  წელი - ბულგარეთში გამოუშვეს პირველი საჭადრაკო მარკა.
  • 1947 წელი - ა. ტიურინგის პირველი კომპიუტერული საჭადრაკო პროგრამა.
  • 1948 წელი -  გამოიცა პირველი სტატია კომპიუტერულ ჭადრაკზე  (კლოდ შენონის ავტორობით).
  • 1970 წელი - პირველი საჭადრაკო ტურნირი კომპიუტერებს შორის.
  • 1974 წელი - პირველი მსოფლიო ჩემპიონატი საჭადრაკო პროგრამებს შორის, რომელშიც გაიმარჯვა საბჭოთა კავშირის - "კაისა"-მ.
  • 1976 წელი - პირველად დიდ შეჯიბრებებზე აგრძალეს მოწევა.
  • 1996 წელი - პირველად კომპიუტერმა Deep Blueდაამარცხა მსოფლიო ჩემპიონი ნორმალური დროის კონტროლით.
  • 1997 წელი - პირველად კომპიუტერმა Deep Blueმოუგო მატჩი მსოფლიო ჩემპიონს.
  • 1998 წელი - შეიქმნა ნალიმოვის საჭადრაკო დაბოლოებების გენერატორი.
  • 2000 წელი -  მაღალკვალიფიცირებულ მოჭადრაკეებმა დაიწყეს საჩვენებელი პარტიების თამაში ფიშერის ჭადრაკის წესებით. როგორც წესი, ასეთი შეხვედრები იმართებოდა რომელიმე ჩვეულებრივ ტურნირებთან დამატებით.
  • 2007-2008 წლები -  პირველი ონლაინ ტურნირი (поБоевым шахматам.)